Thursday, 20 March 2025

Rohidas

    रोहिदास

     हरिश्चंद्रगड समीप असलेलाकाळभैरव उर्फ रोहिदास ट्रेक   बर्‍याच वर्षापासून पेंडिंग होतावेळ काळ येण जाण,तिथली   विविध ऋतू मधील भौगोलिक परिस्थिती अशी अनेक कारणे   होतीशेवटी यंदाच्या    फेब्रुवारी योग जुळून आला.   सोबत होता जुना ट्रेक भिडू झेनोश पटेल.. 

            काळभैरवचे त्रिशूळ  शिवपिंड असलेले देवाचे ठाणे अंदाजे    साडेतीन हजार फुट उंचीवर... 
     स्वच्छ हवेत तिथून दिसणारा चौफेर नजारासमोरच महाकाय   हरिश्चंद्रगड त्याचे उंच तारामती शिखर  भव्य कोकणकडा    तसेच ईतर अनेक सह्यसोबती.. याच अनोख्या दृश्यासाठी केला तो पाठीवर दोन दिवसाचे दगडी ओझे वाहत अट्टाहास.......... खिरेश्वर गाठेपर्यंत दुपार झालीजेवण करून अल्प विश्रांती   घेऊन पाठीवर सॅक चढवलीमुक्कामी सामान सोबत तंबू आणि   
 
महत्वाचे म्हणजे अतिरिक्त पाणी साठाबाळू आणि मनोज   दोघांनीकॅम्प साईट वर अजिबात पाणी मिळणार नाही असे  सांगितलेच होतेग्रीष्माच्या सुरुवातीस लहान छोटे पाण्याचे स्रोत कडक उन्हामुळे आटून जातातत्यामुळेच पाण्याची तजवीज    करणे भागमाणशी चार लिटर पाणी सोबत एक वेगळी सॅक   फक्त पाण्यासाठी घेतली त्यात अंदाजे बारा लिटर पाणीअशी   वेगळी सॅक वाहून नेण्यासाठी आम्ही सह्याद्रीत पहिल्यांदाच  (पोटरभारवाहू गडी घेतलातिघांचे सॅक वजन अदमासे चौदा पंधरा किलो सहजभर दुपारी उन्हात चालणं सुरुवातीस जड गेले
  
डोंगर जवळ आल्यावर पायथ्याशी सावली मग चांगली लय   गवसलीकळशा डोंगराच्या दिशेने थोडक्यात हरिश्चंद्रगडावर जाणारी जुन्नर दरवाजाची वाट धरायचीझाडी भरल्या वाटेने अस्ते कदम चढाई वाटेत दोन तीन ठिकाणी कोरीव पावठ्या कधी काळी राजमार्ग असल्याची साक्ष
 देतात
 
नऊ वर्षांपूर्वी पहिल्यांदा जुन्नर दरवाजाने केलेली चढाई आठवलीआडवं मारत वरच्या टप्प्यात आलोखाली खिरेश्वर गाव   लहान मोठी घरेवाडीशेताचे तुकडे तर 
 
मोठा पसरलेला पिंपळगाव खुबी धरणाचा फुगवटा त्यापल्याड माच,कारकाई,निरोळी,मानखंदा ते रांजणा पर्यंतची डोंगर रांग.  पाऊणतासाच्या चाली नंतर नेढेच्या दिशेने गेलेली जुन्नर दरवाजाची धारेवरची वाट सोडून डावीकडे वळून भातखळा नामक   सपाटीवर आलो
 
इथवर खिरेश्वर भागातील अनेकांचे  लाकूड फाटीमोळी गोळा करण्यासाठी येजा असतेआता पर्यंत चालताना आमच्या उजवीकडे खिरेश्वर कडील भाग दिसत होता आता भातखळयापासून पुढे माळशेज  काळूचे खोरे दिसू लागले
  
डावीकडे दरी तर उजवीकडे कडा अशी चालकाही अंतर   जाताच खालच्या टप्प्यातील प्रसिद्धी पावलेली आडराई  तेथील सुरेख जंगलढोबळ मानाने सांगायचे झाल्यास आम्ही थेट    गडाचा बालेकिल्ला ते तारामती शिखराच्या खालच्या पातळीतून आडवं जात होतोतर आमच्याच वाटेला खाली समांतर प्रसिद्ध अशी आडराईदोन्ही वाटेवर जंगल असे खासचऐके ठिकाणी बालेकिल्ल्याच्या घळीतून येणारा बारीक वाहती धार असणारा ओढा लागलाबऱ्याच कालावधी नंतर पाणी बघून हायसे वाटलेसॅक ठेवत खाली उतरून  गेल्यावर चांगले पाणी मिळालेचव पाहता थोडी गडबड वाटली पण तरीही दोन रिकाम्या बाटल्यात भरून घेत रात्रीच्या 
 
चहा  जेवणासाठी वापरायचे ठरवलेत्याचा पुढे खरंच फायदा झालादोन तीन ठिकाणी लहान मोठे घसारा आणि झाडी भरल्या वाटेने वर खाली करत मोकळवनात आलोआता सुरु झाली ती पिवळ्या गवताच्या पठारावरून आडवी सपाट चालउजव्या हाथाला हरिश्चंद्रगडाची बाजू तर डावीकडे कडाडावीकडून तावलीची वाट येऊन मिळाली.
  
तीन वर्षांपूर्वी केलेल्या  तवलीची नाळ  थितबी उर्फ रोहिदास नाळ या ट्रेकची आठवण    आलीतेव्हाही आडराईचे खालच्या पट्टीतले जंगल पाहून   भारावलो होतोथितबीची नाळ तर बहुतांशी झाडोरा असलेली दोन्ही वाटांचा सोबत शेंडी सुळका ट्रेक खासा जमून आलेला.     ऊन सौम्य होत सांयकाळची चाहूल लागत सावल्या लांबू लागल्यामजल दरमजल करत मोठा वळसा घेत रोहिदास   शिखर  शेंडी सुळका सामोरे आले
 
काही अंतर जात ओढा   अर्थातच कोरडा, तिथेच मोकळी जागा पाहून कड्या नजीक
   मुक्कामाची जागा
 
सूर्य मावळतीस झुकू लागला अंधार पडायच्या आतच दोन तंबू लावून टाकलेघड्याळात पहिले तर  खिरेश्वर सोडून इथवर यायला आम्हाला निवांत रमत गमत साडेतीन तास लागलेअंदाजे सात किमीची सौम्य चढ उतार जास्त करून सपाट चालओझे   उतरवत सामान ठेऊन फ्रेश झालो
 
पहिले काम अशा वेळेस चहा हवाचझेनोशनं ते काम  हाथी घेतलेकातरवेळी त्या आजू बाजूच्या पसरलेल्या गूढ वाटणाऱ्या जंगलाच्या पार्श्वभूमीवर मावळतीचा वारा झेलत तो चहा पिणं अमृततुल्यखरंच तन मनात एकदम तजेला आलाजसा अंधार पडायला सुरुवात झाली तसे वेगेवेगळे पक्षी  प्राण्यांचे आवाज येऊ लागलेभले मोठे सांबर तर चक्क नजरेस पडले. पण फोटो घेणार तेच मोठ्या चपळाईने रानात फरार झालेहरिश्चंद्रगड परिसरात अजूनही चांगली वन पशुसंपदा टिकून आहे हे फार आनंददायीसारं असेच वाढत राहावे हीच इच्छा
 
चूल मांडली पोटपूजा मग शेकोटीरात्रीचे माळशेज घाटातील दूरवर गाड्यांचे लुकलुकणारे दिवे तर एकीकडे 
  आकाशात पसरलेला चांदण्यांचा सडागूढ निर्जन रानात सारे काही विलोभनीय
 
अशा वातावरणात दिवसभराचा क्रम 
आठवत पाठ टेकली.    पक्ष्यांचा किलबिलाट थोडक्यात अशा नैसर्गिक मॉर्निंग अलार्मनेच जागा झालो
 
पुन्हा एकवार फर्लांग भर अंतरावर सांबरजंगल बोलते खास करून सकाळी  सायंकाळी याचा अक्षरशः आम्ही अनुभव घेत होतोकोवळी किरणे रोहिदास उर्फ काळभैरव वर पडू लागली
 
चहा नाश्ता उरकत सॅक पाठीवर घेऊन चालू पडलोकाहीशी   संथ चाल मग चढण पुढे वाट रानात शिरून थेट शेंडी सुळकारोहिदास नाळ  रोहिदास शिखर याच्या तिठ्यावर आलीपाण्याचे वाटप करून, सॅक मोठ्या झाडीत लपवून पिट्टू घेऊन रोहिदासच्या वाटेला लागलोशेंडी सुळका आणि रोहिदास यात मध्ये एक जोडलेली टेकडी आहेयाच टेकडीच्या पायथ्यापासून आडवी   अरुंद पायवाट पकडली
 
काही अंतर जात बरोबर रोहिदासच्या पायथ्याला असलेल्या   लहानश्या सपाटीवर आलोइथवर कुणी मुक्काम केल्याच्या  खुणाअर्धवट जळालेली लाकडे  अस्तव्यस्त पसरलेलं प्लास्टिक
 
दाट झाडीतून वर तिरकी चढाईअधेमध्ये प्रचंड घसारातोल सावरत छोटासा कातळ टप्पा पार करून धारेवर आलो
 
आता होती ती थेट रोहिदास शिखरावर जाणारी निमुळती धारेवरची तीव्र चढाईसावकाश अस्ते कदम जात शिखरावर दाखल  झालोआजूबाजूला 
खुरटी झाडी  मधोमध पाच पंचवीस   माणसे मावतील इतपत मोकळी जागा
 
एका शिळेवर कोरीव शिवलिंगसमईदिवा पणतीदहा बारा त्रिशुळ  लहान घंट्यादुर्गम डोंगरावरील त्या निसर्गातील काळभैरवाला नमन केलेअगदी मोक्याच्या जागेवरून भवताल दिसणारे दृश्य केवळ लाजवाब
 
गोरख मच्छिन्द्र पासून ते भैरवगड नाणेघाटदौंड्याभोजगिरी ते गुण्याउधळ्या मागे निमगिरी हडसरचा भागसमोर सिंदोळ्या ते पार हटकेश्वर.  उत्तरेला नाफ्ताची शिखरेघाटावरचा कलाडगड ते मुडागवळदेवची शिखरेंसोबती हरिश्चंद्रगडाचा देखावा काय वर्णांवा   उत्तुंग तारामती शिखरभेदक कोकणकडामाळशेज  काळू खोरं तर कोकणातील वालिवहरेकेळेवाडीवाघाची वाडी लहान लहान गावं खेडीबराच वेळ हे सारं निःशब्द होऊन पाहतच राहिलो. कितीही रम्य वाटलं तरी निघणं आलंच
 
सावधगतीने उतराई करत पुन्हा सॅक पाशी आलोयेताना वाटेत रोहिदास नाळ पाहून झेनोशचा तिथून उतरायचा आग्रह पण वेळ आणि लॉजिस्टिक पाहता हा सारा अवघड मामलापुढील वेळेस हवेतर या नाळेने चढून मग माकड नाळेतून उतरू असे 
सांगत   कसेबसे त्याला पटवून दिले

शेंडी सुळक्यापाशी जात कोकणकडा न्याहाळत फोटोग्राफी उरकलीकॅम्प साईट वर परतलो तेव्हा ऊन चांगलेच जाणवू लागलेकॅम्प साईट ते रोहिदास जाऊन येऊन आमचे सहा किमी झाले तसेच आठशे फुटाची चढाई उतराई. आता  पुन्हा कालच्याच मार्गाने खिरेश्वर गाठणे हेच उद्दिष्ट्यपहिला सारा मोकळा उघडा भाग भर उन्हात सॅक घेऊन पण सांगणार कुणाला ?  तसेही रोहिदास शिखर यशस्वी पूर्ण केल्याच्या भावनेत ते ओझं काही वाटत नव्हतेहीच तर ट्रेकची आणि ट्रेकर्स मंडळींची गंमत असते अधे मध्ये सावली पाहत थांबत सुका खाऊ चणे बेदाणे संत्री  सर्वात महत्वाचे म्हणजे पाण्याचे योग्य वापर नियोजन करत   खिरेश्वरात सायंकाळी साडेचारच्या सुमारास परतलो
 
बाळूच्या री निवांत गप्पा आराम करून, खिरेश्वरातून निघालो तेव्हा धरणाच्या भिंतीवरून गाई गुरं घराकडे परतत होतीआम्ही सुध्दा सह्याद्रीतून तृप्त समाधानी चित्ताने घराकडे निघालो.
 घाटात पुन्हा पुन्हा नजर रोहिदासवर भिरभिरत होतीबऱ्याच दिवसांची इच्छा यंदा पूर्ण झाली.

  नि फोटो :  झेनोश पटेल

योगेश चंद्रकांत अहिरे    

No comments:

Post a Comment